آیا تا به حال فکر کردهاید که چگونه میتوان سلامت سرورهای خود را به صورت لحظهای پایش کرد؟ در دنیای امروز که زیرساختهای IT نقش حیاتی دارند، پایش و مانیتورینگ سرورها به یکی از مهمترین نیازهای سازمانها تبدیل شده است. استفاده از ابزارهای متنباز مانند Prometheus و Grafana به مدیران کمک میکند تا دادههای لحظهای سرورها را دریافت و تحلیل کنند. در این مقاله به صورت گام به گام نحوه ساخت یک سیستم پایش جامع توضیح داده میشود. ما به بررسی ویژگیها و نحوه استفاده از این ابزارها خواهیم پرداخت تا بتوانید با راهاندازی این سیستم، از بروز مشکلات احتمالی در زمان واقعی جلوگیری کنید.
در ادامه با مراحل نصب Prometheus، راهاندازی Node Exporter و تنظیم Grafana شروع میکنیم. همچنین نکات مهمی نظیر تنظیم آلارمها و افزودن Exporterهای بیشتر برای پوشش جامع سرویسها ارائه خواهد شد. در این آموزش، علاوه بر اهمیت **پایش** دادههای سرورها، به بررسی مزایای استفاده از **زمان واقعی** پایش نیز پرداخته میشود. در همین راستا، استفاده از نرم افزار مدیریت ارتباط با مشتری در کنار تنها آسانیتو CRM به مدیران این امکان را میدهد تا تجربه مشتریان خود را بهبود بخشند و از دادههای یکپارچه بهرهمند شوند.
چرا باید از Prometheus و Grafana استفاده کنیم؟
ابزارهای پایش سرورها با فراهم کردن اطلاعات دقیق و به موقع، نقش کلیدی در بهبود عملکرد و کاهش هزینههای نگهداری ایفا میکنند.
Prometheus یک سیستم پایش و پایگاه داده زمانی است که دادهها را به صورت Pull از منابع (Exporterها) جمعآوری میکند. این سیستم به شما امکان میدهد تا تغییرات سرورها را به صورت لحظهای مشاهده کنید. در ادامه به برخی از ویژگیهای آن اشاره میکنیم:
- جمعآوری دادهها با متد Pull – دریافت دورهای دادهها. صفحه انتشار Prometheus
- کارایی بالا و ذخیرهسازی بهینه
- زبان پرسوجوی PromQL
- آلارم و اطلاعرسانی
Grafana یک پلتفرم تجسم داده است که داشبوردهای تعاملی و زیبا را ارائه میدهد. این ابزار به مدیران امکان میدهد تا دادههای حاصل از Prometheus را به روشهای بصری و کاربردی مشاهده کنند. ویژگیهای کلیدی آن شامل موارد زیر است:
- رابط کاربری زیبا و قابل سفارشیسازی
- پشتیبانی از منابع داده متنوع
- ارسال نوتیفیکیشنها و گزارشها
استفاده از نرم افزار CRM به شما کمک میکند تا فرآیندهای کسب و کار خود را بهبود بخشید و با بهرهگیری از دادههای دقیق، تصمیمات بهتری اتخاذ کنید.
آمادهسازی محیط کاری و نصب Prometheus
برای راهاندازی این سیستم پایش، نیاز است که محیط کاری مناسبی همچون Ubuntu 20.04 فراهم کنید. داشتن دسترسی sudo، حداقل ۲ گیگابایت رم و ۱۰ گیگابایت فضای دیسک، از پیشنیازهای این راهنما میباشد.
ابتدا دانلود فایل tar.gz از GitHub انجام میشود. میتوانید از لینک زیر استفاده کنید:
https://github.com/prometheus/prometheus/releases/download/v2.44.0/prometheus-2.44.0.linux-amd64.tar.gz
پس از دانلود، فایل فشرده را استخراج کرده و پوشه به نام “prometheus” تغییر نام دهید. سپس تغییر مالکیت فایلهای موجود به کاربر فعلی انجام شده و فایل پیکربندی (prometheus.yml) مورد بررسی قرار میگیرد. مراحل نصب Prometheus را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد:
- دانلود فایل tar.gz
- استخراج فایلها
- تغییر نام پوشه به “prometheus”
- تغییر مالکیت و بررسی پیکربندی در فایل prometheus.yml
برای بهبود کیفیت کار، توصیه میشود از نرم افزار سی ار ام نیز در کنار این تنظیمات بهره ببرید.
همینطور ایجاد یک سرویس systemd برای مدیریت فرآیند Prometheus الزامی است. برای این منظور، فایل /etc/systemd/system/prometheus.service ایجاد شده و تنظیمات مورد نیاز در آن قرار داده میشود.

نصب و راهاندازی Node Exporter
Prometheus به تنهایی قادر به تولید داده نیست و نیازمند منبع دادههای اضافی مانند Node Exporter میباشد. Node Exporter اطلاعات مربوط به سختافزار سرورها را جمعآوری میکند و این اطلاعات به Prometheus ارسال میشود.
برای نصب Node Exporter مراحل زیر را دنبال کنید:
cd /opt wget https://github.com/prometheus/node_exporter/releases/download/v1.6.1/node_exporter-1.6.1.linux-amd64.tar.gz tar -xvzf node_exporter-1.6.1.linux-amd64.tar.gz mv node_exporter-1.6.1.linux-amd64 node_exporter chown -R $USER:$USER node_exporter
پس از نصب، باید Node Exporter را به فایل prometheus.yml اضافه کنید. کافیست در بخش scrape_configs یک بخش جدید با targets [‘localhost:9100’] تعریف کنید. استفاده از این تنظیمات به همراه مدیریت ارتباط با مشتری باعث بهرهوری بیشتر سیستم شما میشود. همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مدیریت ارتباط با مشتری، به لینک زیر مراجعه کنید: مدیریت ارتباط با مشتری.
نصب و پیکربندی Grafana و اتصال به Prometheus
برای نصب Grafana، ابتدا مخزن رسمی این ابزار را به سیستم اضافه کنید و سپس آن را با استفاده از دستورهای apt-get نصب نمایید. پس از نصب، مراحل راهاندازی به شرح زیر است:
- شروع سرویس grafana-server با دستور
systemctl start grafana-server - فعالسازی سرویس با
systemctl enable grafana-server - بررسی وضعیت سرویس با
systemctl status grafana-server
پس از تاثیرگذاری این مراحل، میتوانید با مراجعه به آدرس http://<server-ip>:3000 به داشبورد Grafana دسترسی پیدا کنید. پیشفرضهای ورود شامل نام کاربری و رمز عبور (admin/admin) بوده و در اولین ورود تغییر رمز توصیه میشود.
برای راهنمایی بیشتر در خصوص اتصال Grafana به Prometheus میتوانید به راهنمای اتصال Grafana به Prometheus نیز مراجعه کنید.
ساخت داشبورد پایش سرور در Grafana
ایجاد داشبورد جدید در Grafana از طریق منوی Dashboard قابل انجام است. در این بخش، گامهای لازم برای افزودن پنلهای مختلف که شامل نمایش مصرف CPU، حافظه و دیسک میشود، توضیح داده میشود.
ابتدا از منوی Dashboard (با کلیک روی علامت “+”) یک داشبورد جدید ایجاد کنید. سپس با افزودن یک پنل جدید، کوئریهای PromQL زیر را برای دریافت دادههای مختلف تنظیم نمایید:
- برای CPU:
۱۰۰ - (avg by(instance) (irate(node_cpu_seconds_total{mode="idle"}[5m])) * 100) - برای حافظه:
node_memory_MemTotal_bytes - node_memory_MemAvailable_bytes - برای دیسک:
۱۰۰ - (node_filesystem_avail_bytes{fstype=~"ext4|xfs"} * 100 / node_filesystem_size_bytes{fstype=~"ext4|xfs"})
پس از افزودن پنلها و تنظیم کوئریهای مورد نیاز، داشبورد را ذخیره نمایید. این داشبورد میتواند به عنوان یک ابزار قدرتمند برای نظارت بر **پایش** لحظهای سرورها عمل کند.
برای رشد کسب و کارتان آماده اید؟
همین حالا فرم درخواست دمو رایگان و مشاوره را تکمیل کنید.

همچنین، برای اطلاعات بیشتر و انتخاب بهترین راهکار، میتوانید به بهترین نرم افزار CRM مراجعه کنید. در این میان، استفاده از عبارت CRM فروشگاه اینترنتی در استراتژی کسب و کار شما میتواند تاثیر مثبتی داشته باشد.
تنظیم آلارم (هشدار) در Grafana
تنظیم هشدار در Grafana اهمیت ویژهای دارد چرا که به شما کمک میکند در زمان وقوع مشکل در سرورها، از طریق ایمیل یا نرم افزارهای پیامرسان مانند Slack به موقع مطلع شوید.
برای تنظیم آلارم، ابتدا وارد داشبورد شده و پنل مورد نظر خود را انتخاب کنید. سپس با رفتن به تب Alert و کلیک روی “Create Alert”، شرط هشدار (مثلاً برای CPU بالای ۸۰%) را تعریف نمایید. استفاده از Grafana Alertmanager نیز توصیه میشود تا بتوانید کانالهای اطلاعرسانی متنوعی را تنظیم کنید.
افزودن Exporter های بیشتر برای پایش سرویسها
برای افزایش پوشش پایشی و نظارت بر سرویسهای مختلف، میتوانید Exporterهای دیگری مانند MySQL Exporter یا Blackbox Exporter را نیز به سیستم اضافه کنید.
برای مثال، نصب MySQL Exporter با کد زیر امکانپذیر است:
wget https://github.com/prometheus/mysqld_exporter/releases/download/v0.14.0/mysqld_exporter-0.14.0.linux-amd64.tar.gz tar -xvzf mysqld_exporter-0.14.0.linux-amd64.tar.gz mv mysqld_exporter-0.14.0.linux-amd64 /opt/mysqld_exporter
این قابلیت باعث میشود تا بتوانید چندین سرویس مختلف را بهطور همزمان پایش کنید. در این بخش، به صورت طبیعی از عبارت نرم افزار crm استفاده شده است.
نتیجهگیری
در این مقاله، به بررسی مراحل راهاندازی یک سیستم پایش سرور جامع با استفاده از Prometheus و Grafana پرداختیم. دنباله مراحل شامل بررسی مزایای استفاده از این ابزارها، نصب Prometheus و Node Exporter، راهاندازی Grafana و اتصال به آن، ایجاد داشبورد سفارشی و تنظیم هشدارها و افزوده شدن Exporterهای بیشتر بوده است.
این سیستم پایش مبتنی بر Prometheus و Grafana به شما امکان میدهد تا به سرعت و با دقت مشکلات احتمالی سرورهای خود را شناسایی و رفع کنید. با راهاندازی این سیستم، شما یک قدم بزرگ به سوی بهبود عملکرد و بهرهوری سازمان خود برمیدارید.
Prometheus چیست و چگونه کار میکند؟
Prometheus یک سیستم پایش متنباز است که دادهها را از Exporterها دریافت میکند.
این ابزار به شما امکان میدهد تا سرورهای خود را در زمان واقعی پایش کنید. asanito
Grafana چه کاربردی دارد؟
Grafana برای تجسم دادهها و ساخت داشبوردهای تعاملی به کار میرود.
این پلتفرم با اتصال به Prometheus گزارشهای دقیق ارائه میدهد. asanito
چگونه Node Exporter نصب و پیکربندی میشود؟
Node Exporter اطلاعات سختافزاری سرور را استخراج میکند.
مراحل نصب شامل دانلود، استخراج و تنظیم سرویس است. asanito
چطور داشبوردهای Grafana ساخته میشوند؟
داشبوردها با افزودن پنلهای مختلف و نوشتن کوئریهای PromQL ساخته میشوند.
این داشبوردها به مدیران در پایش عملکرد سیستم کمک میکنند. asanito
مزایای استفاده از این سیستم پایش چیست؟
سیستم پایش با کاهش هزینه و بهبود عملکرد به تصمیمگیری سریع کمک میکند.
این سیستم انعطافپذیری بالایی را ارائه میدهد. asanito